د ارلو مقالی
|
په افغانستان کې د دفاع وکالت تاریخي مخینه
دا مقاله په افغانستان کې د دفاع وکالت تاریخ او بدلونونه تشریح کوي او د محمد ظاهر شاه له واکمنۍ څخه په ۲۰۰۱ زېږدیز کال کې د اسلامي امارت تر سقوط پورې د عدالت په تأمین کې یې رول څېړي. سربېره پردې، په نوموړې مقاله کې په افغانستان کې د دفاع وکالت پر وړاندې د پرتو ننګونو په اړه بحث کېږي او د دې مسلک د ودې او د ټولنیز عدالت د وضعیت د ښه والي لپاره سپارښتنې وړاندې شوې دي. |
|
د کورنۍ حقوق
دا مقاله په افغانستان کې د کورنۍ حقوق څیړي، چې تمرکز یې د اسلامي حقوقو او دودیزو قواعدو پر اغیزو باندې دی. په دې مقاله کې لومړی د کورنیو حقوقو تعریف او د کورنیو اړیکو په تنظیم کې د هغه اهمیت تر بحث لاندې نیول شوی، وروسته بیا په افغانستان کې د کورنیو حقوقو د پراختیا تاریخچه او په بېلابېلو دورو کې قانوني بدلونونه، په ځانګړي ډول د شاه امان الله خان او د اسلامي امارت د... |
|
د تاریخ او اسلامي شریعت له پلوه د جزا پېژندنه
دا مقاله د جزا پېژندنې علم او په حقوقي او ټولنیزو نظامونو کې یې رول څېړي. لومړی، له لومړنیو څخه تر عصري ټولنو پورې د جزاګانو تاریخي مخینه او د تنبیې، اصلاح او له ټولنې څخه د ساتنې موخې بیانوي. وروسته د جسماني، مالي او د آزادۍ د سلبلولو مجازاتو په څېر د جزاګانو ډولونو ته اشاره کوي او په پای کې د جرم د مخنیوي او د ټولنې د خوندیتوب لپاره امنیتي تدابیر څېړي. نوموړې مقاله... |
|
اسلامي عقیده
یاده مقاله په تفصیل سره اسلامي عقیده څېړي او د ایمان بنسټیز اصول بیانوي. نوموړې مقاله لومړی د عقایدو د علم کلیات او د دیني او اسلامي ژوند پر لور د مسلمانانو په هدایت کې یې اهمیت څېړلی دی. بیا یې ایمان تعریف او د ایمان ځانګړتیاوې یې تشریح کړې دي. همدارنګه یاده مقاله د ایمان په پیاوړتیا او له شکونو او فکري انحرافاتو پر وړاندې یې ساتنه کې د اسلامي عقیدې پر اهمیت ټینګار... |
|
د وجایبو حقوقو مفهوم، تاریخي تکامل او ډلبندي
دا مقاله د «وجایبو حقوق» د مدني قانون د یوې مهمې برخې په توګه څېړي او تعریف، تاریخي تکامل او ډلبندي یې تحلیلوي. په یاده لیکنه کې لومړی د وجایبو حقوق مهمې اصطلاحګانې تعریف شوي او بیا د روم له قانون څخه تر اسلامي شریعت او عصري حقوقي نظامونو پورې یې تاریخي لنډه کتنه څېړل شوې ده. همدارنګه نوموړې مقاله په قراردادي، غیر قراردادي او شبه قراردادي تعهداتو د وجایبو ډلبندي څېړي... |
|
د مجلة الأحکام العدلیة پنځلسم (۱۵) کتاب
دا مقاله په اسلامي فقه کې په ځانګړې توګه د مجلة الأحکام العدلیة په پنځلسم (۱۵) کتاب کې د بیناتو، تحلیف یا حجت او سوګند یادولو اړوند احکام او اصول څېړي. په مطرح شویو مبحثونو کې د شهادت تعریف او شرطونه، د لیکلي اسنادو اصول، د تحلیف (سوګند یادولو) مفهوم او ډولونه او پر قضاوت د شاهدانو د اختلاف اغېزې شامل دي. همدارنګه د شاهدانو تزکیه، له شهادت څخه ګرځېدل، د شاهدانو تواتر... |
|
د مجلة الأحکام العدلیة شپاړلسم (۱۶) کتاب
دا مقاله د مجلة الأحکام العدلیة شپاړلسم (۱۶) کتاب ته ځانګړې شوې ده چې په اسلامي فقه کې د قضایي حکمونو او د قاضي پر ځانګړتیاوو بحث کوي. په دې مقاله کې د قضاء، د قاضي لپاره اړین شرطونو او پر محاکمې د حاکمو آدابو او اخلاقیاتو په څېر مفاهیم څېړل شوي دي. |
|
د مجلة الأحکام العدلیة یوولسم (۱۱) کتاب
نوموړې مقاله د حنفي فقهې پر بنسټ د وکالت مفهوم څېړي او همدارنګه د وکالت ډولونه، بنسټيز رکنونه او شرایط او د وکیل او مؤکل دواړو حقوق او دندې تشریح کوي. همدارنګه په پیر او پلور کې د وکالت، په قضایي دعواوو کې د وکالت، د وکیل د عزل او د وکالت د لغوه کولو په څېر مهم مسایل څېړل شوي دي. دا مقاله د افغانستان او نورو اسلامي هېوادونو په حقوقي نظام کې په وکالت باندې یو د مهمو ع... |
|
د مجلة الأحکام العدلیة څوارلسم (۱۴) کتاب
دا مقاله د مجلة الأحکام العدلیة د څوارلسم (۱۴) کتاب پر بنسټ په اسلامي فقه کې د دعواوو اړوند مهم مفاهیم او فقهي اصول تحلیلوي. لومړی د مدعي، مدعي علیه، مدعی به او د دعوی د صیغې په ګډون د دعواوو رکنونه او شرطونه معرفي کېږي او بیا د اقرار، انکار او د دعوی د دفع له ډلې د مدعي علیه د دفاع مېتودونه په تفصیل سره تشریح کېږي. همدارنګه په دعوی کې تناقض او د دعواوو پر اعتبار یې... |
|
د میراث احکام
دا مقاله په اسلامي فقه کې د میراث احکام څیړي. په دې مقاله کې ترکه او حقوق یې، د میراث ارکان او شرطونه، د ورثې ډولونه او سهمونه، د میراث د ویشلو څرنګوالی، مناسخه او د وصیت احکام څېړل شوي. د مقالې اصلي موخه دا ده چې د دې احکامو په عملي کولو سره د میراث په ویش کې عدالت تر سره شي.
|
|
جزاګانې او تأمیني تدبیرونه
دا مقاله د افغانستان په حقوقي نظام کې د جزاګانو او تأمیني تدبیرونو په اړه ده. تأمیني تدبیرونه د عامه خوندیتوب ساتلو او د مجرمینو چلند کنټرولولو لپاره د مخنیوي اقداماتو څخه شمیرل کیږي. دا مقاله په داسې حال کې چې د اصلي، تبعي او تکمیلي جزاګانو په ګډون د مجازاتو بېلابېل ډولونه بيانوي، د افغانستان په حقوقي نظام کې د تأمیني تدبیرونو پر اهميت خبرې کوي او ښيي چې دغه تدبي... |
|
د جزایي مسؤولیت خنډونه او د اباحت اسباب
دا مقاله د عمومي شرایطو په اړه بحث کوي چې له مخې یې یو شخص په جرمي توګه مسؤل ګڼل کیدی شي او کلیدي عناصرو لکه رواني حالت، عمر، فشار او قانوني اشتباه ته اشاره کوي. همدارنګه هغه شرایط چې ممکن جرمي مسؤلیت کم کړي یا له مینځه یوسي، لکه رواني ناروغي، اکراه، یا قانوني دنده، هم سپړل کیږي. په پای کې، د عادلانه حقوقي نظآم لپاره د دې مفاهیمو د پوهیدو په اهمیت ټینګار کیږي.... |
|
کورنۍ حقوق
دا مقاله په اسلام کې د کورنۍ حقوقو او مدني قانون هر اړخیزه بیاکتنه کوي او د خواستګارۍ، کوژدې، او د نکاح د عقد په څېر موضوعګانې تحلیلوي. په دې مقاله کې په ګډ ژوند کې د زوجینو د حقونو او مکلفیتونو په اړه په تفصیل سره خبرې شوې دي، په شمول د نفقې، مهر او میراث، او د کورنۍ د بنسټ په پیاوړتیا کې د دغو حقونو رول تشریح کوي. همدارنګه د عقد د له مینځه وړلو طریقې لکه طلاق، خل... |
|
د مدافع وکیل مهارتونه
دا مقاله په افغانستان کې د مدافع وکیلانو مهارتونه څیړي او پیاوړي کوي. مقاله په جنایي قضیو کې د مدافع وکیل د مهارتونو او رول پورې اړوند اړینو مفاهیمو او عمومي اصولو باندې راڅرخي او ځانګړي مهارتونه لکه د موکل سره مرکه، او د محاکمې په بهیر کې دفاعي څیړنې او د شهودو مدیریت څېړي. دا مقاله د عدالت او اغیزمن حقوقي وکالت په چمتو کولو کې د دې مهارتونو په اهمیت ټینګار کوي.... |
|
د مدافع وکیلانو د انسجام د کړنلارې په رڼا کې د دفاع وکالت
دا مقاله د افغانستان په حقوقي نظام کې د مدافع وکیل ځای او رول څیړي. لومړی د وکالت اساسي مفاهیم او په قضایي نظام کې د هغه اهمیت تشریح کیږي او بیا د افغانستان په داخلي قوانینو او نړیوالو اسنادو کې د مدافع وکیل ځآی تر بحث لاندې نیول کیږي. دا مقاله په افغانستان کې د مدافع وکیلانو د انسجام کړنلاره هم څیړي او د مدافع وکیلانو د فعالیت موخې، خنډونه او اړین شرایط تشریح کوي.... |
|
جرم او د هغه ډولونه
دا مقاله په عمومي جزاء حقوق کې د جرم مفهوم، د هغه ډولونه او د جرم عناصر څېړي. د یادې مقالې موخه په ساده ژبه د جرم اړوند حقوقي مفاهیمو تشریح کول دي. په یاده مقاله کې څېړل شوي موضوعات؛ په اسلامي فقه او د افغانستان په قوانینو کې د جرم تعریف، د حدودو، انتقام، دیت او تعزیر ترمنځ توپیرونه او د شدت پر بنسټ د جرمونو ډلبندۍ څخه عبارت دي.
|
|
په افغانستان کې حقوقي پلورالیزم: تاریخي زمینې او د راتلونکي لیدلوري
حقوقي پلورالیزم د افغانستان د حقوقي نظام له ځانګړتیاوو څخه دی، ځکه چې په تاریخي توګه د غیر رسمي دودیزو او مذهبي قوانینو ترڅنګ رسمي دولتي قوانین هم شتون لري. په حقوقي نظام کې د هرې حقوقي سرچینې اهمیت د افغانستان د تاریخ په اوږدو کې څو ځله بدلون موندلی دی. دا مقاله په افغانستان کې حقوقي پلورالیزم په خپلو تاریخي شرایطو کې څیړي او د عدالت او بشري حقونو د ودې لپاره د دې م... |
|
مجلة الاحکام - د افغانستان په حقوقي تاریخ کې یې د ارزښت تحلیل
مجلة الاحکام د حنفي فقهې له نظره یو منل شوی کوډ دی چې د افغانستان د قوانینو په تاریخ کې ځانګړی ځای لري. دا ټولګه اوس د وکیلانو لخوا په عمل کې او همدارنګه د اوسني نظام لخوا د مختلفو قانوني اسنادو د تدوین لپاره کارول کیږي. دا مقاله د دې سرچینې په اړه یوه عمومي کتنه وړاندې کوي او د افغانستان په حقوقي سیسټم کې یې د منشأ او پلي کیدو په اړه اساسي پوښتنې ځوابوي.
|
|
په اسلام کې د تعلیم حق
دا مقاله د قرآن کریم د آیتونو او نبوي احادیثو په رڼا کې د ښځو د تعلیم حق د اسلامي شریعت له نظره څیړي. همدارنګه د افغانستان پخواني قوانین او مقررات چې دې مسئلې ته یې اشاره کړې په پام کې نیسي او د یاد حق دیني او حقوقي بنسټونه تر پوښښ لاندې راولي.
|
|
د جزايي عدالت د پلي کولو لپاره جرمي آثار، شواهد او مدارک
دا مقاله د افغانستان په عدلي او قضایي نظام کې د عدالت په تضمین کې د جرم د مدارکو او شواهدو اهمیت څېړي. دا مقاله د شرعي او اوسنیو حقوقي معیارونو سره سم د جرم د نښو او آثارو په پیژندلو او ساتلو ټینګار کوي. لیکوال دا هم تشریح کوي چې څنګه جنايي علوم، په ځانګړې توګه کریمنالستیک، د عدالت د تامین لپاره د شواهدو په راټولولو او کره شننې کې یې مرسته کوي. مقاله دا هم په ګوته... |
|
د وخت په تیریدو سره د جزايي دعوی سقوط د فقهې او وضعي قوانینو په رڼا کې
دا مقاله په جرمي قضيو کې د وخت په تېرېدو پورې اړوندې قاعدې او مقررې څېړي او پرتله کوي چې اسلامي شريعت او افغاني قوانين د وخت د تېرېدو له مفهوم سره څه ډول چلند کوي. د دې لیکنې په بله برخه کې د بېلابېلو جرمونو د وخت د تېرېدو اړوندې قاعدې په تفصیل سره بیان شوي. پر دې سربېره، دې مقالې د دې حقوقي اصل دلایل او د هغه د تطبیق وړ قواعد تشریح کوي او په جزایي اجرااتو کې د عدا... |
|
په اوسني نظام کې د محکمو د پلي کېدو وړ جرمي اثباتیه مدارک
دا مقاله د افغانستان د عدلي او قضايي سیسټم په پیاوړتیا کې د عصري عدلي علومو او شواهدو راټولولو رول څیړي. دا لیکنه د عادلانه محاکمو په ترلاسه کولو او د مجرمینو د اغیزمن تعقیب په یقیني کولو کې د دې تخنیکونو په اهمیت ټینګار کوي. همدارنګه یاده مقاله د تخصصي سرچینو او مسلکي روزنو په شمول د دې کړنو په پلي کولو کې په شته ننګونو بحث کوي.
|
|
د مصر د اساسي قانون د محکمې پیژندنه
د افغانستان حقوقي سیسټم د مصر هیواد له حقوقي سیسټم څخه ډېر اغېز اخیستی دی. تر دې چې د افغانستان یو شمېر مخکېني قوانین د مصر د قوانینو د ژباړې پرته بل څه نه دي. له دې کبله، د مصر د حقوقو مطالعه به چې، زیات خدمت یې شوی دی، د افغانستان د قوانینو په بډاینه کې ډېر رغنده نقش ولوبوي. که څه هم دا اغېزه اخیسته د اساسي حقوقو په پرتله د خصوصي حقوقو او د جزاء حقوقو په برخه کې... |
|
په اسلام کې مدني حقونه
د دې لیکنې په مطالعې سره، لوستونکی به د دې وړتیا ترلاسه کړي تر څو د مدني حقوقو په اړه، چې پکې انساني کرامت، د تعلیم حق، د ژوند د ملګري د انتخاب حق، د نفقې حق، د ماشومانو د حضانت حق، د زوجیت د اړیکې د انحلال حق، د میراث حق، او د کار حق شامل دي، پوهاوی ترلاسه کړي.
|
|
په افغانستان کې د دفاع وکالت مخینه
په دې مقاله کې، په افغانستان کې د دفاع وکالت د تاریخچې په هکله د تقنیني سندونو له نظره لنډ بحث شوی دی. په دې تقنیني سندونو کې ۴ توکي شامل دي: د دعوی وکالت تعلیماتنامه، د مدافعینو د تنظیم قانون، د مدافع وکیلانو قانون، او د مدافع وکیلانو د انسجام کړنلاره.
|
|
د افغانستان په وضعي حقوقو کې د دولت مدني مسؤوليت
د دولت مدني مسئوولیت له مهمو اداري حقوقي مباحثو څخه ګڼل کېږي. په دې څېړنه کې، د دې پر مفهوم، اساساتو، ارکانو او ډولونو بحث شوی دی. د ټولیزو حکمونو د یادولو سربېره، د افغانستان د قانون دریځ هم د بحثونو په اوږدو کې بیان شوی دی.
|
|
د قضیې د څیړنې سیسټم
دا لیکنه چې د جزائي قضیې د پلټنې لپاره ځانګړې شوې او د وکالت یوه مهمه برخه ده، د ټولو اصولو او قواعدو د بیان په هکله یوه هڅه ده چې په مرسته یې مونږ کولای شو د یوې قضیې پلټنه په بریالیتوب سره وکړو.
|
|
د افغانستان د شاهی نظامونو د جزایی تقنین منابع
"که څه هم جرم په انسانی ټولنه کې یو نامطلوب فعل دی خو کچه یې په هیڅ مهال کې هم صفر ته نده ټیټه شوې. دولتونه اړ شوي تر څو د دې نامطلوبه پدېدې پر وړاندې لاس په کار شي او د مخنیوي لاری یې په جزایی قوانینو کې په ګوته کړي.
د افغانستان شاهی نظامونو چې له احمدشاه ابدالي را پیل کېږي او تر اعلیحضرت محمد ظاهر شاه پورې دوام مومي، د جرم پر وړاندې پخپلو جزایی قوانینو کې غبرګون ښود... |
|
د افغانستان د جزا په کوډ کې د جنسي تیري د جرم عناصرو ته یوه تحلیلي او انتقادي کتنه
"
د جزاء اوسنیو حقوقو کې د جنسي تېري جرم یو له خطرناکه جرمونو څخه دی چې د فردي زیانونو برسېره د ټولنې عمومي رفاه او هوساینه هم له ګواښ سره مخ کوي. دا جرم له ۱۳۸۸ ه ل کال راهیسې د هیواد د جرمونو په لړلیک کې د یوه مستقل جرم په توګه وپېژندل شو، خو په ۱۳۹۶ ه ل کال کې د جزاء کوډ په نافذ کېدو سره په دې کې غټ بدلونونه راغلل. دا بدلولونه، د دې ترڅنګ چې مثبت ټکي یې له ځان سره... |
|
د سوداګریزو کړنو د ماهیت په برخه کې د فرانسې په تجارتي قانون باندې د اسلامي فقهې اغیز په شریعت او قانون کې د تجارتي کړنو ماهیت پېژندل اهمیت لري. ځکه چې ځانګړي قوانین دا حوزه تنظیموي او په دې کې تېروتنه د شریعت او قانون په تطبیق کې د خطا لامل کېږي. دا مقاله، له توصیفي-تحلیلي مېتودونو څخه په ګټه اخیستنې سره، د تجارتي کړنو د څرنګوالي موضوع د اسلامي فقهې او قانون له لیدلوري څخه ارزوي او د فرانسې پر حقوقي دوکترائن باندې د اسلامي فقهې احتمالي اغېزی په دې برخ... |
|
په افغانستان کې د اساسي قانون پراختیا ته یوه لنډه کتنه
په افغانستان کې د عصري اساسي قانون جوړونې تاریخ د پاچا امان الله خان په واکمنۍ کې د ۱۳۰۱ زېږدیز کال په اساسي قانون سره پیل کېږي.دا په داسې حال کې وو چې تصور کېده چې هېواد له مطلقه شاهی نظام څخه و یوه مشروطه شاهی نظام ته چې له اجرائیه،مقننه او قضائیه قواو څخه به جوړ وي دلېږد په حالت کې دی.. په داسې حال کې چې ډیموکراتیک بهیرونه او بنسټونه نوي وو، د اساسي قانون تصویب... |